Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan Ocak ayı enflasyon rakamlarını değerlendirdi.
Bankanın enflasyon değerlendirmesinin tamamı aşağıda bulunuyor.
Özet Tüketici fiyatları ocak ayında yüzde 4,84 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,24 puan düşüşle yüzde 30,65 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon gıda ile alkol-tütün-altın gruplarında yükselirken, diğer ana gruplarda gerilemiştir. Bu dönemde aylık fiyat artışında gıda ve hizmet grupları öne çıkmıştır. Gıda grubu aylık enflasyonunda, başta sebze ve et kalemleri olmak üzere işlenmemiş gıdanın etkisi belirgin olmuştur. Ocak ayında hizmet grubunda aylık enflasyon, işgücü maliyetleri ile dönemsel fiyatlamanın ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Hizmet grubunun yıllık enflasyonu ise 3,76 puan düşüş ile gerileme eğilimini sürdürmüştür. Diğer taraftan, temel mal enflasyonu görece ılımlı seyretmiştir. Bu dönemde yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük bir oranda gerçekleşerek dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Enerji grubunda aylık fiyat artışı önceki yılın ocak ayına kıyasla sınırlı olmuştur. Üretici fiyatlarında son iki ayda gözlenen ılımlı artış eğilimi bu dönemde bir miktar güçlenmiştir. Bu görünüm altında,
ocak ayında tüketici enflasyonunun ana eğilimi döneme özgü bir yükseliş kaydetmiştir.
Değerlendirmeler Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 4,84 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon 0,24 puan azalarak yüzde 30,65‘e gerilemiştir (Grafik 1). B endeksinin yıllık değişim oranı 1,55 puan düşerek yüzde 30,11’e gerilerken, C endeksinin yıllık değişim oranı 1,28 puan azalışla yüzde 29,80 olmuştur.
Bu dönemde TÜFE’de tüketim sepeti sınıflaması ve baz yılı değiştirilmiş; endeksin ağırlık yapısı güncellenmiştir. Hizmet sektörünün endeks içindeki payı 7,4 puan artışla yüzde 38,4’e çıkarken, malların ağırlığı yüzde 61,6’ya gerilemiştir. B ve C göstergelerinin ağırlıkları ise sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan artmıştır.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, temel mallar ile alkol-tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,07, 0,34 ve 0,24 puan azalırken; gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,23 ve 0,18 puan artmıştır.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Aylık artışlar bir önceki aya kıyasla B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetmiştir. B endeksindeki yükselişte temel mal ve işlenmiş gıda fiyat gelişmeleri etkili olmuştur.. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde döneme özgü bir yükselişe işaret etmiştir.
Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı miktarda yükselmiştir.
Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 7,39 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 3,76 puan azalarak yüzde 40,23 olmuştur. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma gruplarında yükselmiş, diğer alt gruplarda ise gerilemiştir
. Alt kalemler arasında diğer hizmetler grubu aylık yüzde 9,74’lük artış ile öne çıkmıştır. Bu gelişmede,
dönemsel fiyatlamanın ve geçmiş enflasyona endeksleme davranışının yaygın olduğu sağlık (yüzde 18,12),
finansal hizmetler (yüzde 14,78) ve eğitim hizmetleri (yüzde 6,61) ile bakım-onarım kalemlerindeki yüksek fiyat artışlarının etkileri hissedilmiştir. Başta havayolu ile yolcu taşımacılığı (yüzde 36,9 artış) olmak üzere ulaştırma hizmetleri alt grubu enflasyonu (yüzde 8,05 artış) yüksek seyri ile öne çıkmıştır. İşgücü maliyetleri ile gıda fiyatlarındaki gelişmelerin etkisinin gözlendiği lokanta-otel grubunda fiyatlar yüzde 5,86 oranında artarken, haberleşme grubunda da aylık artış yüzde 5,35 ile belirgin olmuştur. Sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin de etkisiyle kira aylık artışı yüzde 5,26 olurken, bu grupta yıllık enflasyon 5,06 puan azalışla yüzde 56,55’e gerilemiştir. Bu dönemde yönetilen-yönlendirilen hizmet kalemlerindeki fiyat artışı ise geçmiş yıllara kıyasla daha düşük gerçekleşmiştir.
Temel mal grubu fiyatları ocak ayında yüzde 0,51 ile ılımlı bir oranda artmış, grup yıllık enflasyonu 0,26 puanlık düşüşle yüzde 17,45 olmuştur. Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 2,91 ile önceki aya kıyasla güçlenmiştir. Bu gelişmede, otomobil, mobilya ve beyaz eşya ile tüketici elektroniği fiyatlarının etkisi öne çıkmıştır. Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkilerle yüzde 4,83 oranında düşmüştür. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon oranı yüzde 2,40 ile önceki aya kıyasla güçlenmiştir. Bu gelişmede, ilaç fiyatlarındaki artışın sarkan etkisi de etkili olmuştur.
Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 2,29 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 4,85 puan gerileyerek yüzde 30,21 olmuştur.. Bu gelişmede, fiyatı belediyelerce belirlen şebeke suyu tarifesindeki yükseliş (yüzde 7,32) ile son kaynak tedarik tarifesi tüketim limitindeki güncellemeye istinaden elektrik fiyat artışı (yüzde 3,04)
öne çıkmıştır. Ocak ayında maktu vergi artışı Yİ-ÜFE artışının ima ettiğinden düşük gerçekleşirken ham petrol fiyat gelişmelerinin de etkisiyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş (yüzde 1,59) izlenmiştir.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 6,59 oranındaki yüksek artış ile öne çıkan bir diğer alt grup olmuştur. Gıda grubu yıllık enflasyonu bu dönemde 3,38 puan artışla yüzde 31,69’a yükselmiştir.
Yıllık enflasyon işlenmiş gıda grubunda gerilerken, işlenmemiş gıdada belirgin yükselmiştir.
İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 11,79 ile kayda değer bir oranda artmış, bu gelişmede sebze ile et fiyatlarının etkisi belirgin olmuştur. İşlenmiş gıda grubunda ise et fiyatlarındaki artışın etkisi işlenmiş et ürünlerinde hissedilirken, çiğ süt fiyat artışı süt ile süt ürünlerine yansımıştır.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda maktu ÖTV güncellemesini takiben alkollü içecek fiyatlarında artış izlenirken, tütün grubunda vergi güncellemesinin etkisi şubat ayında gözlenecektir.
Yurt içi üretici fiyatları ocak ayında yüzde 2,67 artmış, yıllık enflasyon 0,50 puan gerileyerek yüzde 27,17 olmuştur.. Bu dönemde enerji fiyatları (yüzde -1,69) düşerken, dayanıksız (yüzde 4,16)
ve dayanıklı (yüzde 4,02) tüketim mal fiyatları yüksek artışları ile öne çıkmıştır. Sektörel bazda incelendiğinde ise diğer mamul eşyalar (altın fiyat etkisini içeren), metal cevherleri, basım ve kayıt hizmetleri,
içecekler ve temel eczacılık ürünleri yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar olmuştur.
Bankanın enflasyon değerlendirmesinin tamamı aşağıda bulunuyor.
Özet Tüketici fiyatları ocak ayında yüzde 4,84 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,24 puan düşüşle yüzde 30,65 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon gıda ile alkol-tütün-altın gruplarında yükselirken, diğer ana gruplarda gerilemiştir. Bu dönemde aylık fiyat artışında gıda ve hizmet grupları öne çıkmıştır. Gıda grubu aylık enflasyonunda, başta sebze ve et kalemleri olmak üzere işlenmemiş gıdanın etkisi belirgin olmuştur. Ocak ayında hizmet grubunda aylık enflasyon, işgücü maliyetleri ile dönemsel fiyatlamanın ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemler öncülüğünde bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Hizmet grubunun yıllık enflasyonu ise 3,76 puan düşüş ile gerileme eğilimini sürdürmüştür. Diğer taraftan, temel mal enflasyonu görece ılımlı seyretmiştir. Bu dönemde yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük bir oranda gerçekleşerek dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Enerji grubunda aylık fiyat artışı önceki yılın ocak ayına kıyasla sınırlı olmuştur. Üretici fiyatlarında son iki ayda gözlenen ılımlı artış eğilimi bu dönemde bir miktar güçlenmiştir. Bu görünüm altında,
ocak ayında tüketici enflasyonunun ana eğilimi döneme özgü bir yükseliş kaydetmiştir.
Değerlendirmeler Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 4,84 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon 0,24 puan azalarak yüzde 30,65‘e gerilemiştir (Grafik 1). B endeksinin yıllık değişim oranı 1,55 puan düşerek yüzde 30,11’e gerilerken, C endeksinin yıllık değişim oranı 1,28 puan azalışla yüzde 29,80 olmuştur.
Bu dönemde TÜFE’de tüketim sepeti sınıflaması ve baz yılı değiştirilmiş; endeksin ağırlık yapısı güncellenmiştir. Hizmet sektörünün endeks içindeki payı 7,4 puan artışla yüzde 38,4’e çıkarken, malların ağırlığı yüzde 61,6’ya gerilemiştir. B ve C göstergelerinin ağırlıkları ise sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan artmıştır.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, temel mallar ile alkol-tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,07, 0,34 ve 0,24 puan azalırken; gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,23 ve 0,18 puan artmıştır.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla yükselmiştir. Aylık artışlar bir önceki aya kıyasla B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetmiştir. B endeksindeki yükselişte temel mal ve işlenmiş gıda fiyat gelişmeleri etkili olmuştur.. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde döneme özgü bir yükselişe işaret etmiştir.
Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı miktarda yükselmiştir.
Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 7,39 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 3,76 puan azalarak yüzde 40,23 olmuştur. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma gruplarında yükselmiş, diğer alt gruplarda ise gerilemiştir
. Alt kalemler arasında diğer hizmetler grubu aylık yüzde 9,74’lük artış ile öne çıkmıştır. Bu gelişmede,
dönemsel fiyatlamanın ve geçmiş enflasyona endeksleme davranışının yaygın olduğu sağlık (yüzde 18,12),
finansal hizmetler (yüzde 14,78) ve eğitim hizmetleri (yüzde 6,61) ile bakım-onarım kalemlerindeki yüksek fiyat artışlarının etkileri hissedilmiştir. Başta havayolu ile yolcu taşımacılığı (yüzde 36,9 artış) olmak üzere ulaştırma hizmetleri alt grubu enflasyonu (yüzde 8,05 artış) yüksek seyri ile öne çıkmıştır. İşgücü maliyetleri ile gıda fiyatlarındaki gelişmelerin etkisinin gözlendiği lokanta-otel grubunda fiyatlar yüzde 5,86 oranında artarken, haberleşme grubunda da aylık artış yüzde 5,35 ile belirgin olmuştur. Sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin de etkisiyle kira aylık artışı yüzde 5,26 olurken, bu grupta yıllık enflasyon 5,06 puan azalışla yüzde 56,55’e gerilemiştir. Bu dönemde yönetilen-yönlendirilen hizmet kalemlerindeki fiyat artışı ise geçmiş yıllara kıyasla daha düşük gerçekleşmiştir.
Temel mal grubu fiyatları ocak ayında yüzde 0,51 ile ılımlı bir oranda artmış, grup yıllık enflasyonu 0,26 puanlık düşüşle yüzde 17,45 olmuştur. Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı yüzde 2,91 ile önceki aya kıyasla güçlenmiştir. Bu gelişmede, otomobil, mobilya ve beyaz eşya ile tüketici elektroniği fiyatlarının etkisi öne çıkmıştır. Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkilerle yüzde 4,83 oranında düşmüştür. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon oranı yüzde 2,40 ile önceki aya kıyasla güçlenmiştir. Bu gelişmede, ilaç fiyatlarındaki artışın sarkan etkisi de etkili olmuştur.
Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 2,29 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 4,85 puan gerileyerek yüzde 30,21 olmuştur.. Bu gelişmede, fiyatı belediyelerce belirlen şebeke suyu tarifesindeki yükseliş (yüzde 7,32) ile son kaynak tedarik tarifesi tüketim limitindeki güncellemeye istinaden elektrik fiyat artışı (yüzde 3,04)
öne çıkmıştır. Ocak ayında maktu vergi artışı Yİ-ÜFE artışının ima ettiğinden düşük gerçekleşirken ham petrol fiyat gelişmelerinin de etkisiyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş (yüzde 1,59) izlenmiştir.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları yüzde 6,59 oranındaki yüksek artış ile öne çıkan bir diğer alt grup olmuştur. Gıda grubu yıllık enflasyonu bu dönemde 3,38 puan artışla yüzde 31,69’a yükselmiştir.
Yıllık enflasyon işlenmiş gıda grubunda gerilerken, işlenmemiş gıdada belirgin yükselmiştir.
İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 11,79 ile kayda değer bir oranda artmış, bu gelişmede sebze ile et fiyatlarının etkisi belirgin olmuştur. İşlenmiş gıda grubunda ise et fiyatlarındaki artışın etkisi işlenmiş et ürünlerinde hissedilirken, çiğ süt fiyat artışı süt ile süt ürünlerine yansımıştır.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda maktu ÖTV güncellemesini takiben alkollü içecek fiyatlarında artış izlenirken, tütün grubunda vergi güncellemesinin etkisi şubat ayında gözlenecektir.
Yurt içi üretici fiyatları ocak ayında yüzde 2,67 artmış, yıllık enflasyon 0,50 puan gerileyerek yüzde 27,17 olmuştur.. Bu dönemde enerji fiyatları (yüzde -1,69) düşerken, dayanıksız (yüzde 4,16)
ve dayanıklı (yüzde 4,02) tüketim mal fiyatları yüksek artışları ile öne çıkmıştır. Sektörel bazda incelendiğinde ise diğer mamul eşyalar (altın fiyat etkisini içeren), metal cevherleri, basım ve kayıt hizmetleri,
içecekler ve temel eczacılık ürünleri yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar olmuştur.